Albanian Profile
Thursday 20 June 2024
Thursday 20 June 2024

 

Iktusi cerebral, është një sëmundje akute, “teatër” i zhvillimit të së cilës, edhe nga vetë përcaktimi,  është një pjesë e trurit. Njihen dy tipe iktusi, ai ishemik dhe ai hemorragjik. Në tipin e parë, kemi të bëjmë me një dëmtim të menjëhershëm si pasojë e hipoksisë, mungesës së përkohshme të oksigjenit në tru, dëm i cili pasohet nga një dëmtim i kapilarëve për shkak të riperfuzionit në fazën e rinisjes së qarkullimit lokal të gjakut. Dëmi dytësor, i shkaktuar nga rimarrja e qarkullimit, përfshin neuronet nëpërmjet aktivitetit të aminoacideve eksituese, akumulimit të kalciumit të jonizuar brendaqelizor, gjenerimit të radikaleve të lirë të oksigjenit dhe apoptozës (vetëvdekjes) së qelizave të trurit. Ishemia provokon edhe aktivizimin e një procesi infiamator imunologjik. Ishemia secondare, e cila rrjedh nga mbyllja (okluzioni) i një arterieje cerebrale karakterizohet nga një infiamacion akut lokal dhe nga përfshirja e një numri të madh, proteinash imunitare – neutrofilesh polimorfë bërthamorë. Gjatë fazës akute, e cila zgjat 1-3 ditë nga lindja e ishemisë, zhvillohen disa aktivitete imunitare qe përcaktojnë edhe kohëzgjatjen e sindromës.Vdekja neuronale postiskemike mund të shkaktohet nga agregazioni i disa proteinave me pasoja mbi membranat nukleare, membranat qelizore dhe ato mitokondriale. Infeksionet e vazhdueshme, si ato të natyrës bakterike ashtu edhe të asaj virale, pavarësisht organit apo sistemit në të cilin pësohen, rrisin ndjeshëm rrezikun ishemik si në të moshuarit, ashtu edhe në të rinjtë, ndaj ndjekja e vëmendshme e rregullave të higjenës, si asaj fizike, ashtu edhe asaj mendore, është kusht për të ulur në maksimu këtë lloj rreziku për shëndetin.

 

Cilat janë proceset biokimikë që karakterizojnë isheminë cerebrale?

Në të vërtetë, kjo sindromë përfshin pothuajse të gjithë proceset biokimikë që ndodhin në fiziopatologjinë  e organizmit të njeriut: ato të natyrës imunitare, oksiduese, sintezën e proteinave të dëmshme, gjenerimin e radikalëve të lirë të oksigjenit, aktivitetin e neurotransmetitorëve, veçanërisht të cortisolit e të glutamatit.

 

Cila është terapia mjekësore ndaj ishemisë cerebrale?

Ka një protokoll të standartizuar, tashmë internacional, të klinikës së urgjencës së post-ishemisë, nëpërmjet së cilës, kjo sëmundje akute administrohet nga sistemet sanitarë. Ky protokoll u përshtatet natyrisht karakteristikave fiziopatologjike të çdo pacienti dhe sidomos, anamnezës shëndetësore të tij. Pas këtyre masave dhe fazës së parë spitalore, vjen ajo e rehabilitimit psikomotor të pacientit, me ndihmën e medikamenteve të posaçëm dhe të shërbimit rehabilitues fizioterapeutik.

 

Ç’mund të bëjnë vetë pacientët për ta parandaluar këtë sëmundje?

Mund të bëjnë shumë gjëra të dobishme në parim për jetën e tyre, shumica e të cilave janë të lidhura me stilin e të jetuarit: mënyra e të menduarit, aspektet emocionalë të ekzistencës e të marrëdhënieve psikoafektive dhe sociale gjatë saj, mënyra e të të ushqyerit, aktiviteti fizik, të jetuarit në një mjedis me sa më pak ndotje atmosferike, të ujit, të ushqimeve, veshjeve, akustike, janë të gjithë elementë në dorën e vetë njerëzve, për të cilët mjekësia dhe sistemet e saj të parandalimit e të mjekimit furnizojnë gjithnjë këshilla të vlefshme. Masa më e rëndësishme, aspekti emocional i të jetuarit dhe mjedisi.

 

Cila është kategoria më e ndjeshme dhe më vulnerabël ndaj ishemisë?

Njerëzit që vuajnë nga hipertensioni dhe të gjithë ata që pësojnë tjetërsim të menjëhershëm të gjendjes emocionale të tyre, duke kaluar nga ajo e qetë, në atë menjëherë shumë të nervozuar.

 

Ç’këshilla jepen për të ushqyerit?

Për parandalimin e sëmundjes së ishemisë cerebrale është e nevojshme që dieta ushqimore të jetë e pasur me antioksidantë, yndyrna esenciale Omega 3, forcues të barrierës hematoencefalike si Seleniumi Piknogjenoli dhe Albumina, prekursorë të sintezës së Adenozilmetioninës, një komposti që organizmi i njeriut e sintetizon vetë për funksione të ndryshëm, kripëra minerale të absorbueshme. Ushqimet e freskëta dhe të stinës, perimet, frutat, peshku, vezët, djathrat e freskët, frutat e thata, mundësisht të gjitha të patrajtuara kimikisht dhe OGM free,  janë  burimet më të besueshëm për këto substanca. Integrimi i antioksidantëve të ndryshëm, nën këshillën e specialistit përkatës dhe jo me vetëpërshkrim, është gjithashtu një masë efikase si parandaluese, ashtu edhe kuruese. Në planin mjekësor, ajo që pacienti që ka pësuar një herë isheminë nuk duhet të harrojë është përdorimi i rregullt i barnave që kontrollojnë tensionin arterial të gjakut dhe nivelin e yndyrnave në të.

Më shumë

Kongresi Botëror i Kanabisit dhe e ardhmja e industrisë

Këtë vit shteti i Nju Jorkut legalizoi marijuanën për përdorim personal. Kjo industri pritet të rritet në mënyrë dramatike, duke sjellë fitime dhe vende pune.   Më shumë se 200 kompani që morën pjesë në Kongresin Botëtor të Kanabisit dhe Ekspozitën e Biznesit, po përpiqen të investojnë.   Brian Benjamin, zëvendës guvernator i […]

Spitalet po e përballojnë pandeminë me mungesa të shumta në mjekë e pajisje

Në Tiranë, Organizata Together for Life publikoi një raport mbi standardet minimale që u nevojiten spitaleve për të përballuar pacientët me COVID-19.   Nga monitorimi në 57 spitalet publike dhe private u zbulua një seri mungesash në stafe dhe në pajisje mjekësore gjatë pandemisë Covid.     Raporti theksoi se spitalet e Shqipërisë kanë […]

Në 2020-n, shqiptarët shpenzuan 72 milionë euro më shumë për shëndetin

Vitit 2020 ishte i jashtëzakonshëm, teksa pandemia ndikoi ndjeshëm shëndetin e popullatës dhe aktivitetin e ekonomisë.   Ndërsa vala e parë e virusit u arrit të frenohej si rrjedhojë e karantinës së fortë, në pjesën e dytë të vitit shumë familje dhe individë u gjendën përballë zgjidhjeve të vështira, ndërsa për shumë pasojat ishin […]

100 Vjet Kryqi i Kuq Shqiptar

Si sot, më 4 tetor 1921, u themelua Kryqi i Kuq Shqiptar. Është shoqata më e vjetër humanitare në Shqipëri. Ai është njohur zyrtarisht nga Komiteti Ndërkombëtar i Kryqit të Kuq në vitin 1923. Që nga ky vit është anëtar i Federatës (në atë kohë Ligës) së Shoqatave të Kryqit të Kuq dhe Gjysmëhënës […]

  • © 2017 Albanian Profile Të gjitha të drejtat e rezervuara